Kablo yaparken,
yani bir kablonun iki ucuna jak takarken, kabloyu nerede kullanacağınıza bağlı
olarak iki tipten bahsedilebilir. Düz kablo, cross(çapraz) kablo.
|
|
Gördüğünüz gibi
aynı cihazlar arasında(PC-PC veya Hub-Hub) cross kablo kullanıyoruz. PC'den
hub'a gidecek kablo ise düz kablo oluyor. |
|
|
UTP kablonun
ucuna taktığımız RJ-45 jak üzerindeki pinler jakın pinleri size bakacak
şekilde tutulduğunda soldan sağa 1'den 8'e kadar sıralı kabul edilir. |
|
|
Yanda düz
bağlantıyı görüyoruz. Dikkat ederseniz
bilgisayarın ağ kartında 1. pin TX+ iken hub tarafında 1. pin RX+. |
Dolayısı ile
kabloyu yaparken kablonun iki ucundaki jaklarda, birebir bağlantı yaparsak,
yani 1. pin karşıda da 1'e gidecek, 2. pin 2'ye... şeklinde yaparsak düz kablo
yapmış oluruz. Böylece PC'nin gönderim yapan uçları(TX) hub'ın alım yapan
uçlarına(RX) denk gelmiş olur. PC'nin direkt olarak hub'a bağlanmadığı
ortamlarda, bilgisayar ile duvar prizi arasındaki kablolar, duvar prizlerinden
patch panellere giden kablolar ve patch panelden hub'a giren kablolar hep düz
kablodur. Kısacası, daima düz bağlantı yaparız ancak bazı özel durumlarda
çapraz kablo gerekebilir.
|
|
İki Pc'yi, arada
hub olmadan tek bir kablo ile bağlayabilirsiniz. Ama her iki
tarafta da 1 ve 2. pinler TX, 3 ve 6. pinler RX olduğuna göre, çapraz
bağlamalısınız ki, TX ve RX'ler karşı karşıya gelsin. |
|
|
İki hub arasında
çapraz kabloda böyle oluyor. Farkı mı... Kanalların ismi
farklı olsada sonuçta aynı çapraz kablo hem PC-PC hem de hub-hub bağlantısı
için kullanılabilir... Yani sizin
yapacağınız çapraz kablo aynı. |
Hub'lar ile ilgili
sık sık problem yaratan bir "kolaylıktan" bahsetmek gerekiyor.
Bugün 16 port bir
hub alırsınız, bu bana uzun bir süre gider dersiniz, ama networkünüz o kadar
hızlı büyür ki kısa zamanda bir hub daha alırsınız. Bu hubları da birbirine
bağlamanız gerekir. Yani hub'ların birbirine bağlanması çok sık karşılaşılan
bir durumdur. Eee, bizde ne yaparız, hub'ın üzerinde bilgisayar taktığımız
portlardan ama bu sefer çapraz kablo ile iki hub'ı bağlarız.
Hub üreticileri
vatandaş çapraz kablo ile uğraşmasın diye şöyle bir güzellik yapmışlar,
hubların bir çoğunda portlardan en büyük numaraya sahip olanın yanında
crossover, uplink, out, MDI/X gibi ibareler bulunur. Bu şu anlama gelir:
"Eğer bu hub
ile başka bir hub'ı bağlayacaksan, düz
kablo kullanabilirsin. Düz kablonun bir ucunu bu porta tak ve
portun yanında bir düğme varsa ona bas, kablonun diğer ucunu ise, diğer hub'ın
normal bir portuna tak."
|
|
4. numaralı
portun yanındaki düğmeye dikkat. |
|
|
İki hub'ı düz
kablo ile bağlarken, kablonun bir ucu 1. hub'un uplink portuna, diğer ucu ise
diğer hub'ın normal bir portuna takılır. Üçüncü bir hub
daha bağlanırken bu sefer 2. hub'ın uplink portu kullanılacaktır. |
Bazen bu uplink
portu normal portlardan ayrıdır ve basmanız gereken bir düğme yoktur.
|
|
Eğer iki hub'da da
BNC çıkışı varsa koaksiyel kablo ile de hub'ları bağlayabilirsiniz. Tabii ki
iki uçta sonlandırıcı olması gerekiyor.
Kablo uçlarını
yaparken uymanız gereken, daha doğruyu uyarsanız sizin ve sizden sonra ağa
müdahale edecek kişinin işini kolaylaştıracak standartlar vardır. Bu standarda
uygun yaptığınız kablo veri kanallarının aynı tel çiftini kullanması kuralına
uygun olacaktır.
EIA/TIA isimli
kuruluş "EIA/TIA -568-A 'Commercial Building Wiring Standard' "
isimli kablolama ile ilgili standartları belirlemiştir. Tüm dünyada üreticiler
ve teknisyenler bu standartları takip ederler.
"EIA/TIA
-568-A" standardı içinde kablo uçlarını yaparken kullanabileceğiniz
elektriksel olarak birbirinin tamamen aynısı iki şema önerilmiştir. T568A
şeması ve T568B şeması.
|
|
Her iki şemada da
1-2 ve 3-6'nın aynı çifte ait tellere denk geldiğine dikkat ediniz. |
Düz kablo yapmak
için iki uçta aynı şemada olmalı, yani 568A<->568A veya 568B<->568B
şeklinde. Dolayısı ile iki seçeneğiniz var.
Eğer çapraz kablo
yapmak istiyorsanız bir ucu 568A diğerini 568B şemasına göre yapmalısınız.
Altta gördüğünüz
grafiği üstüne sağ tıklayıp>save as... ile kaydederseniz kablolarla ilgili
temel bilgiler(renk kodları özellikle) her zaman elinizin altında bulunur.
|
|
Düz kablo yaparken
iki şemadan birini seçip renk kodlarını ezberlerseniz ve her yaptığınız kabloda
bunu kullanırsanız, bir kablonun ucu bozulduğunda gidip diğer ucunu kontrol
etmenize gerek kalmaz.
Peki hangisini
seçeyim derseniz, bir çok kaynakta 568A<->568A şemasının dünyada en
yaygın kullanılan şema olduğu söyleniyor...
Yukarıdaki kablo
bağlantıları 10BaseT ve 100BaseTX için yani 10Mbit ve 100Mbit ethernet için
geçerlidir. 1000BaseT yani UTP kablo üzerinden gigabit ethernet kullanacaksanız
düz bağlantıda bir farklılık yok. 568A<-->568A bağlantısını
kullanabilirsiniz. Çapraz kabloda ise durum değişik, gigabit çapraz için
alttaki şemayı kullanmanız gerekiyor.
|
|
Renk kodlarını ve
bağlantı mantığını anladıktan sonra şimdi isterseniz pratikte jak kabloya nasıl
takılıyor ona bir bakalım.
Jak takmaya
geçmeden kullanacağımız aletleri tanıyalım.
|
Basit bir RJ-45
sıkma aleti |
Daha kaliteli bir
sıkma aleti, hem RJ45 hem de RJ-11 sıkabilirsiniz. |
Aslında yukarıda
gördüğünüz aletlerden birisi işinizi tamamen görecektir. Ancak kablonun dış
plastiğini soyarken kullanabileceğiniz bir alet daha var.
|
|
Kabloyu geçirip,
aleti parmağınızla çevirince kabloya hiç zarar vermeden sadece en dıştaki
plastiği kesiyor. |
|
|
Biz elimizdeki
sıkma aletini kullanarak kablonun ucunu açalım. Yapmamız gereken kablonun
ucunu 2cm kadar aletin iki tarafında da bıçak olan bölümüne sokmak, sadece en
dıştaki plastiği kesecek kadar aleti sıkıp, sol elimizle kabloyu tutarken,
sağ elimizle aleti çevirmek. |
|
|
Bu hareketi
yapınca kablonun dışındaki plastik kesilmiş olacak ve elimizle hafifçe
bükünce bunu iyice görebileceğiz. Bu parçayı elimizle sıyıralım. İçerdeki
tellerin kesinlikle yaralanmamış olması gerekiyor. |
|
|
Şimdi telleri
görebiliyoruz. Sıra geldi telleri kullanacağımız şablona göre sıraya dizmeye.
Elimizle, telleri soldan sağa, sağdan sola "çekiştirerek"
istediğimiz sıraya getiriyoruz. |
|
|
Şimdi de teller
düz sırada iken telleri baş ve işaret parmağımız arasında
"yoğurarak" düzeltiyoruz. |
|
|
Düz hale de
getirdikten sonra aletin bir bıçaklı olan ağzına yerleştirip tüm uçlar düz
olacak şekilde uçları kırpıyoruz. |
|
|
Gördüğünüz gibi
teller düzgün sırada ve uçları da dümdüz. Bu noktada açıkta olan tellerin boyu
1.7cm den daha uzun olmamalı. Aksi halde teller arasında sinyal bozulması
olabilir özellikle 100Mbit için kullanılacaksa sakat.. |
|
|
Kabloyu jakın
içine sokuyoruz. Bu noktada iki şey önemli. Birincisi tüm uçlar jakın içteki
en son noktasına değmeli yani yandaki resme göre jakın sağından bakıldığında,
tüm teller sonuna kadar girmiş olmalı. İkincisi de kablo
dışındaki plastik de jak'a girmiş olmalı. |
|
|
Jakı alete
takıyoruz ve tek harekette fazla abanmadan sıkıyoruz. |
|
|
Sıktıktan sonra
yandan bakıldığında pinlerin kablolara gömüldüğünü ve jakın arkasındaki
plastiğin de kablonun en dış plastiğini(yanda mavi olarak çizilmiş) ezdiğini
görebiliriz/görmeliyiz. |
|
|
Kablonun iki
ucunu yukarıdaki gibi yaptıktan sonra kullanıma hazır. Hadi hayırlı
olsun. |