Network Terimleri ve Basit Bir Network Kurulumu

    Evimizde ya da ofisimizde bulunan iki PC’mizi nasıl iki kardeş gibi anlaşır duruma getirerek, bir basit ağ elde edebilir ve de bundan nasıl sonuna kadar faydalanabiliriz ? Güzel ve yanıtlanması aslında çok kolay bir soru... PC tabanı ne olursa olsun, yani ne kadar eski olursa olsun networklerde zaman içinde onlar ile birlikte geliştiler. Fakat günümüzdeki kadar yaygın ve de kullanışlı değildiler. İlk başlarda kullanımı sadece üniversiteler arasında olan internet olgusunu da beraberinde getirdi. 1960’lı yılların ortalarında modemler sayesinde iki pc arasında bağlantı yapılabildi ve ilk uzak bilgi transferi gerçekleştirildi. İşte olay bundan sonra günümüzde gördüğünüz bir çok teknolojiyide beraberinde getirdi. Lafı fazla uzatmadan sizlere bu güzelliğin sırlarını açıklamak istiyorum.

    İlk olarak bu küçük network kurulumu için gerekli bazı parçaları açıklayalım biraz;

Ethernet kartı nedir?

    Bu kart sayesinde bilgisayarınızı dış dünyaya açabilirsiniz. Kartın yaptığı iş bilgisayarınızın diğer bilgisayar veya bilgisayarlar (evinizde ya da ofisinizde bulunan) ile arasında bilgi transferleri yapmak, network oyunları oynamak, interneti paylaştırmak vs. gibi bir çok faydalı işlere yarar. Biz bu etapta kartımızı bilgisayarımıza monte edip, ayarlarını yapıp, keyifli network oyunları oynama amaçlı yazımıza devam edeceğiz. Bir sonraki yazılarımızda sizlere internet paylaşımı hakkında bilgiler verip, performans artırıcı ayarlardan da söz edeceğiz.

    Ethernet kartı pahalı olmayan (9-10 Dolar civarı) ve piyasada çok kolay edinebileceğiniz bir parçadır. Kartımızı temin ettikten sonra, bilgisayarımızın başına geçip artık operasyona başlayabiliriz. Bilgisayarımızın elektrikte olmadığına dikkat ederek kasamızın kapağını açıyoruz. Eğer aldığımız ethernet kartı PCI ise anakartın üzerindeki beyaz yuvalara takılacak demektir (Bu yuvalar anakartın üzerinde bulunan siyah yuvaların yanındadır. Siyah yuvalar beyazlara göre daha uzun yuvalardır bunlara ISA denir.) Eğer PCI değilse ISA ise anakartın üzerinde bulunan siyah yuvalara takılacak demektir. Dikkatlice kartımızı uygun yuva taktıktan sonra bilgisayarımızı açıp işletim sistemimize kartımızla beraber gelen disketten gerekli tanıtım işlemlerini yapıyoruz. Eğer tanıtım işlemlerinde sorun yaşamak istemiyorsanız piyasada bulunan NE34, NE2000 REALTEK, SURECOM, gibi kartları almaya özen gösteriniz benim tavsiyem sizlere REALTEK olacaktır, bir çok işletim sistemi hiç sorun çıkarmadan otomatik tanımaktadır bu kartı.

    Ethernet kartımızı sağlıklı bir şekilde tanıttıktan sonra sıra geldi network ayarlarımızı yapmaya, bilgisayarımızın masa üstünde ağ komşuları ikonuna sağ tıklayıp gelen menüden "özellikler"i (ingilizce windows'da "properties") seçiyoruz ve karşımıza çıkan pencerede şu bilgiler bulunmakta; 

(Şekil 1) Microsoft ağları için istemci: bilgisayarınız network üzerinde çalışma konumunu belirler. Burada istemci olarak görev yapar bilgisayarınız. Realtek RTL8029: Ethernet kartınızın işletim sistemi tarafından tanınmış olduğunu gösterir ve kartınızın markasıdır. TCP/IP : Çok geniş açıklamaların yapılabileceği bir protokoldür şimdilik siz şöyle bilin, bu protokol internet protokolü aynı zamanda networklerde kullanılan yüksek güvenlikli bilgi taşıma protokülüdür.

Protokoller nedir? Ne işe yararlar?

    Evet şimdi birazda şu protokollerin ne iş yaptıklarından bahsedelim. Devlet büyüklerinin törenlerde belirli kurallara göre hareket edeceklerini, hangi konuşmayı ne zaman yapacakları gibi önemli düzenleri belirleyen bazı kişiler vardır. İşte protokollerde aynen böyledir, iki bilgisayar aralarında bilgi transferi yapmadan önce protokoller vasıtası ile ilk olarak kriterlerini kontrol ederler, uygun kriterler onaylandıktan sonra bilgi transferine geçilir. Bu kriterlerin ayrıntılarına daha sonraki yazılarımızda değineceğiz.

Protokol eklenmesi

    Bize gerekli olan protokollerin ve neden gerekli olduklarından bahsedelim, eğer network üzerinde oyun oynamak istiyorsanız IPX/SPX adlı protokolü de eklememiz gerekmektedir. Tabii ki her oyun bu protokole ihtiyaç duymaz ama bazı oyunlar ihtiyaç duyar eklemenizde fayda vardır. Eklemek için şekil 1'de ekle butonuna basıyoruz ve karsımıza gelen pencerelerde iletişim kurallarını seçip ekle diyoruz. (şekil 2)

(Şekil 2)      Ekle dedikten sonra karşımıza bir pencere daha geliyor o da (şekil 3)’te anlatılmıştır

(Şekil 3)     Burada ağ iletişim kurallarını seç adlı pencere de yukarıda bahsettiğimiz oyunlar için gerekli olan IPX/SPX adlı protokolü seçmemiz gerekli, bunun için pencerenin sol tarafında bulunan "Microsoft"a tıklıyor sonrada sağ taraftan "IPX/SPX" protokolünü seçiyoruz. Seçtikten sonra tamam deyip geçiyoruz. Eğer bu uygulamaları yaparken Win98 CD’si istenirse CD sürücünüzede takılı olmasına dikkat ediniz.

Dosya ve Yazıcı Paylaşımı

    Başarılı bir şekilde bu ekleme işlemlerini yaptıktan sonra şekil 1'deki pencereye "IPX/SPX" protokolü de eklenmiş olarak göreceksiniz. Son bir ekleme yapmamız daha gerek, bu eklemenin amacı da ağ üzerinde bulunan iki pc sürücülerinin (hard disk, floppy, cd-drive) ortak kullanımını sağlamaktır. Şimdi şekil 2'de gördüğünüz "Hizmet" seçeneğini aktif yapıp ekle diyoruz ve karşımıza şöyle bir pencere geliyor.

Şekil 4     Hizmet seçeneğini aktif yaptıktan sonra "Ekle" diyerek diğer pencereye geçiyoruz. (Şekil 5)

Şekil 5     Burada ağ üzerinde bulunan makinelerin dosya ve yazıcı paylaşımı verebilecek Microsoft ağları için tabi ki gerekli protokolü aktif yapıp tamam diyoruz. Böylece protokollerle işimiz %80 bitmiş oluyor.

Bilgisayarlar nasıl ağ üzerinde haberlerşir? Diğer ağ ayarları nelerdir?

    Bundan sonra yapılması gereken önemli ağ yapılandırmalarını da anlatmaya başlıyorum. Her bilgisayarın network ve internet üzerinde bir ismi ve adresi vardır. Aslında internet’i çok büyük network olarak düşünebilirsiniz. Milyonlarca bilgisayarın bulunduğu harika bilgilerin gizlendiği bir dipsiz kuyudur internet. Yukarıda bilgisayarlar arası iletişim için gerekli bir iki kriterden bahsetmiştik, işte şimdi biraz daha ayrıntılı anlatmaya çalışalım bu kriterleri. 

    İki bilgisayar arasında bilgi transferi olacağı zaman network üzerinde, bilgisayarlar 3 kriteri göz önüne alarak iletişime geçerler. IP (internet protocol) adres, MAC (media access control) ve iletişime geçilecek bilgisayarın ismi. Burada yabancı olan iki terim vardır onları da çok aşırıya kaçmadan hemen anlatayım. 

    IP (internet protocol) türkçesi internet protokolü demektir. Bir network üzerinde her bilgisayarın bir adresi vardır demiştik işte bu da bilgisayarımızın numara cinsinden adresidir. Örnek vermek gerekirse 212.252.174.1.68 vs gibi numaralardan oluşmaktadır. Numaraların arasında neden noktalar olduğunu bir dahaki yazılarımızda anlatacağız şimdilik çok derine inmiyoruz. 

    IP adresi neden gereklidir ondan bahsedelim biraz, düşünün bir arkadaşınızı aramak için oturduğu apartmanın önüne geldiniz ve arabanızın kornasına basarak onu çağırmaya çalışıyorsunuz, siz o kadar gürültü çıkardınız ki apartman ahalisini ayağa kaldırmış oldunuz, bunun yerine zil tablosuna bakıp isim ve soy isim kontrolünden sonra sadece gerekli kişiyi çağırabilirdiniz. İşte bilgisayarlarda aynen böyle davranırlar, networkte bilgisayarlar arası bilgi transferi olacağı zaman bilgiyi gönderecek bilgisayar networke şöyle bir bilgi yayar “şu isimli, şu IP’ye sahip bilgisayar burada mı” diye sorar. (Ortalığı bazen ayağa kaldırmakta gerekir tabii ki :), buna da broadcast denir. Ağ üzerinde tüm bilgisayarlara mesaj göndermek için kullanılır.) 

    Networkteki bilgisayarlar gelen mesajı kontrol ederler eğer onları ilgilendirmiyorsa yani istenen IP ve isim tutmuyorsa mesajı imha ederler, ama istenen IP ve isme sahip bilgisayar bu mesaja hemen cevap verir, der ki; “mesajını aldım bu IP ve isim bana ait, benim MAC (media access control) adresim şu” der. Burada önemli olan noktalardan biri mesaja cevap veren bilgisayarın “benim MAC adresim şu” diye cevap vermesidir, MAC adres almış olduğunuz ethernet kartına bilgisayarınız tarafından atanan fiziksel adresidir (bu numaranın üreticiler tarafından unique yani dünya üzerinde tek olduğu iddea edilmekte ama aynı numaraya sahip kartları daha önce bir kez yakalamıştık, üstelik aynı firmanın iki kartında. Fakat istisnalar kaideyi bozmaz :) ). Bu sayede cevap veren bilgisayarın MAC adresini gönderici bilgisayara söylemesi networkteki bilgi transferinin sadece haberleşen iki bilgisayar arasında olmasını, diğer bilgisayarları boşuna meşgul etmemesini sağlar. Gönderici bilgisayarda alıcı bilgisayarın MAC adresini öğrendiğinden bir daha networke IP ve isim sormadan bilgiyi kime göndereceğini bulmuş olur.

    Networklerde iletişim aslında daha karmaşık boyutlardadır. Biz sadece gerekli olan yapılar ile ilgili anlatım yapmaktayız. Şimdi sırada bilgisayarlarımıza bir IP adresi vermeye geldi bunun için yapmamız gerekenleri anlatayım.

    Yukarıda anlatılan işlemleri yaptıkta sonra şekil 1, şekil 6 da ki gibi olacaktır.

Şekil 6     Artık bilgisayarımıza bir IP adresi verebiliriz. Bunun için TCP/IP imgesine tıklayıp etkin yaptıktan sonra altta bulunan özellikler butonuna tıklayarak şekil 7'ye geçiş yapıyoruz.

Şekil 7     Karşımıza gelen pencerede TCP/IP protokolü özellikleri bulunmaktadır. Burada bir IP adresi belirt alt seçeneği seçiyoruz, ve sonra hemen altta bulunan kutucuğa IP adresimizi yazıyoruz. İlk makine için 192.168.1.1 adlı IP adresi kullanıyoruz, ikinci makine de de aynı ayarları yaparken ona vereceğimiz IP adresi 192.168.1.2 olmasına özen gösterin. (Burada 192.168.1.x isteğe göre seçilmiş bir numaradır. Eğer bilgisayarınız dış ağa açılmayacaksa 0-255 arasında tercihen 1-254 arasında numaralar vererek bu üç alanı doldurun. Dikkat edin, iki makinede de bu ilk üç numara aynı olmalı ve son numara ikisinde de farklı olmalı. Son numara için 0 veya 255 kullanmayın. Nedeni ise 0'ın network adresi 255'in ise broadcast adresi olmasıdır. Detayları daha sonra...) Bu ayarları yaptıktan sonra Tamam diyerek işlemi tamamlıyoruz.     Bilgisayarımıza IP adresini verdikten sonra sıra geldi çalışma grubunun belirlenmesine bunun için yapılması gerekenler şekil 8 de anlatılmıştır.

IP adresleme işimiz bittikten sonra karşımızda Şekil 1 kalacaktır. Burada yukarıdaki sekmelerden "Tanımlama"yı seçiyoruz. Karşımıza 3 tane doldurmamız gereken seçenek geliyor. Buraya gireceklerimiz isteğe bağlı olan veriler. Bunlardan "Bilgisayar adı" kısmına ev kullanıcısı iseniz “ev” ofis kullanıcısı iseniz “ofis” yazabilirsiniz. Çalışma grubu kısmına da ofis kullanıcısı iseniz “ofiswork” ev kullanıcısı iseniz “evwork” yazabilirsiniz. Evet artık bu işlemleri de yaptıktan sonra Tamam diyerek pencereleri kapatıyoruz ve eğer win98/95 cdrom u istenirse cdrom'u cd-drive'ımıza takıp tamam diyerek işimizi bitiriyoruz. Cdrom dan yükleme bittikten sonra bilgisayarımız yeniden restart olmak isteyecektir. Bunu da başarılı bir şekilde hallettikten sonra artık ağımızın ayarları bitmiştir.

    Sıra geldi bilgisayarlarımızın birbirleri ile anlaşmasını sağlayacak kablo bağlantılarına, eğer bu bağlantıları yapamam diyorsanız bir bilgisayarcıdan rahatlıkla temin edebilirsiniz. Ama ben yinede sizlere herhangi bir aktif alet (hub) kullanmadan iki bilgisayar arasında yapabileceğiniz kablo bağlantı şemasını vereyim, bu bağlantı şekline (arada hub kullanmadan) crossover bağlantı şekli denir. Kullanacağınız kablo özelliklerinden bahsetmek gerekirse, bu kablo networkler için özel tasarlanmış ve 10 ile 100Mb/sn gibi iyi bir veri transfer kalitesine sahiptir. RJ45 kablo adı ile de bilinir. Kablomuzun iki ucuna geçecek olan connector adını verdiğimiz telefon kablolarımızın ucunda bulunan şeffaf fakat biraz daha büyük bir kelepçeler vardır. Bunları sıkıştırabilmek için de bir adet connector pensesine ihtiyacınız olacak, bence işin bu kısmını gerekli alet edevatı olan biri ile yapmanızda fayda var. Evet size crossover şemasını da verdikten sonra işimiz bitmiş oluyor. 

CROSSOVER 

Bir ucu standart şekilde TB-T-YB-M-MB-Y-KB-K 
Diğer ucu YB-Y-TB-M-MB-T-KB-K 

TB =TURUNCUBEYAZ 
T =TURUNCU 
YB=YESILBEYAZ 
M =MAVI 
MB=MAVIBEYAZ 
Y =YESIL 
KB=KAHVERENGIBEYAZ 
K =KAHVERENGI 

    Kablo bağlantılarını yaptıktan sonra disklerinizi paylaştırmak isterseniz yapmanız gereken çok kolay bir iş var. Bilgisayarım penceresini açıyoruz ve sürücülerimizden birinin üzerine sağ tıklayıp paylaşım seçeneğini seçiyoruz, isterseniz tam erişim verebilir, isterseniz salt okunur erişimi verebilirsiniz ama siz tam erişim verin ve tam erişim parolanızı belirleyebilirsiniz. Artık size ufak networkünüzde hayırlı çalışmalar dilerim.